پژوهشكده تحقيقات اسلامى
97
مرورى بر زندگانى فرماندهان اسلام ( فارسى )
خلاصه زياد بن نضر ، شريح بن هانى و زياد بن خصفه سه تن از ياران و فرماندهان امام على ( ع ) بودند كه در ميان قوم و قبيله خويش از احترام خاصّى بهرهمند بودند . از اين رو ، در جنگهاى عصر امام ( ره ) ، فرماندهى قبيلههاى خويش را عهدهدار بودند . علاوه بر اين ، گاه بعضى از امور ديگر نيز از سوى امام به آنها واگذار مىشد . روحيهء ظلم ستيزى اين ياوران حق ، آنان را در زمرهء مخالفان عثمان و از پرچمداران اين مبارزه قرار داد . اين سه فرمانده عاليقدر كه تحقق آرمانهايشان را در حكومت عدل على ( ع ) جستجو مىكردند ، با آغاز خلافت ظاهرى امام ( ره ) از پيشگامان و پيشتازان كمك به آن حضرت بودند . از اين رو ، قبل از هر نبردى به سرعت به نفع امام موضعگيرى مىكردند ، در جمع مردم سخن گفته و پنهان و آشكار آنان را در يارى امام تشويق مىكردند و در هنگامهاى كه با تلاش منحرفان ، تشخيص حق و باطل مشكل بود ، با عزم و ارادهاى راسخ نسبت به مولاى خويش على ( ع ) وفادار ماندند ، در برابر ظلم و ستم امويان ، از ساير ياران امام همچون حجر بن عدى حمايت كردند ، در مجالسى هم كه معاويه حضور داشت ، با صراحت حقوق ائمه اطهار را يادآور شده و غاصبان حقشان را لعن مىكردند . بخشى از فرمانهاى عالى امام على ( ع ) در به كارگيرى شيوههاى جنگى و اصول اساسى جنگ ، در نامه آن حضرت به شريح بن هانى و زياد بن نضر آمده است . پرسش 1 . مسئوليتهاى نظامى زياد بن نضر را بنويسيد . 2 . بخشى از توصيههاى امام على ( ع ) را به زياد در تدابير جنگى بيان كنيد . 3 . برخورد شريح بن هانى با حكميت چگونه بود ؟ 4 . شريح چگونه از حجر بن عدى دفاع كرد ؟ 5 . زياد بن خصفه در سركوب خوارج چه نقشى داشت ؟ 6 . معاويه در برابر سخنورى زياد در صفين چگونه مىخواست او را تطميع كند ؟